De ledenavond van 1 juni heeft diverse ideeën opgeleverd voor het inzetten van onze reserves voor een duurzaam doel in of rond onze dorpen. Onderstaand overzicht geeft van de geopperde ideeën een beknopte typering. Bij wijze van spelvorm is de leden ook uitdrukkelijk gevraagd zo mogelijk stevige kritiek te leveren op de voorstellen, desnoods flink aangezet. Het doel daarvan was om ook inzicht te krijgen in de eventuele keerzijden van de ideeën. Dat kan relevant zijn bij het maken van afwegingen tussen verschillende ideeën. De lijst is later aangevuld met enkele nieuwe ideeën die wij hebben ontvangen.
Heb je zelf een beter idee of wil je reageren op de voorstellen? Laat het weten. Nieuwe ideeën kun je nog tot 1 september sturen naar info@dorpennatuur.nl.
- Rotondes adopteren
De aankleding van de rotondes op de provinciale weg zou veel beter kunnen. Ze vormen geen goede entree tot onze groene dorpen, vooral in Amerongen. Betere beplanting zou helpen.
Kritiek: is het echt zo erg dat wij daar zouden moeten ingrijpen? De Provincie zal vanwege de veiligheid niet toestaan dat wij op de rotondes aan het werk gaan. Het is een taak van de Provincie. - Amerongse rotonde voorzien van een kunstwerk
De rotondes in Amerongen steken mager af tegen die in Leersum. Laten we één van de rotondes voorzien van een kunstwerk dat de eeuwen durende geschiedenis van het dorp zichtbaar maakt: een levensgrote tabaksplant.
Kritiek: kunst op een rotonde belemmert niet alleen het zicht, maar leidt ook tot controverse. Is een verwijzing naar de tabaksindustrie tegenwoordig nou wel zo verstandig? De huidige rotondes in Amerongen zijn het resultaat van een prijsvraag: wat we zien is het winnende ontwerp. Afblijven dus! - Nestkastjes voor gierzwaluwen
De gierzwaluwen hebben het moeilijk. Laten we een groot aantal nestkastjes uitrollen in de dorpen om de neergang tegen te gaan.
Kritiek: Het is al eens eerder geprobeerd, maar dat is mislukt. Een dip in de populatie heeft vooral met de afname van het aantal insecten te maken, niet met een gebrek aan nestelmogelijkheid. Overigens zijn er nog regelmatig grote groepen gierzwaluwen te zien. - Filosofische wandelingen in het bos
In de natuur onder leiding van een filosoof tot betekenisvolle gesprekken komen, inclusief een lunch. Het gaat vooral om steun bij de opstart van dit initiatief.
Kritiek: dit zal maar een heel kleine doelgroep aanspreken, elitair dus. Het is onduidelijk wat hiervan het blijvend effect is. - Wandelpad van Leersum naar Broekhuizen
Wandelaars die naar Broekhuizen willen, moeten honderden meters langs de Middelweg lopen met gevaar voor eigen leven. Het wordt hoog tijd om werk te maken van een veilig wandelpad langs de binnenkant van de houtwal van de Schevichovense Eng. Zo kunnen voetgangers eindelijk veilig naar de Londotuin wandelen. Het Dorpsnetwerk Leersum is hiermee bezig en kan wel wat steun gebruiken.
Kritiek: wie wordt dan de eigenaar van het voetpad en wie gaat dat onderhouden? Dorp en Natuur zou geen geld in andermans onroerend goed moeten stoppen. Is verkeersveiligheid hier niet een taak van de gemeente? - Klassieke aankondigingsborden/reclamezuilen met bankje
We kunnen met klassieke aankondigingsborden de inwoners veel beter informeren over lokale evenementen. Nu missen veel mensen de aankondigingen en blijft de deelname laag.
Kritiek: Is dat nou wel zo effectief? De publieke ruimte is al vergeven van de prikkels. Er zijn tal van andere kanalen beschikbaar. Kwetsbaar voor vandalisme. Wie gaat dit tot in lengte van jaren onderhouden? - Kleinschalige biologische moestuin
Een plek dicht bij de dorpen waar jong en oud kunnen zaaien en oogsten. Veel mogelijkheden voor ontmoeting en educatie. Elementen van een pluktuin en voedselbos.
Kritiek: zoiets is er eigenlijk al, zie Dorpsakker De Parel, tuinvereniging de Wildbaan en de moestuin van Zuylestein. - Elektriciteitshuisjes aankleden
Vanwege de energietransitie moeten er heel wat transformatorhuisjes worden bijgeplaatst. Laten we er wat nuttigs mee doen, bijvoorbeeld gebruiken als aankondigingsbord, een bankje plaatsen, e.d.
Kritiek: die huisjes staan meestal niet op een prominente plek waar je aankondigingen zou willen plaatsen en voor een zitje zal de ruimte te krap zijn bemeten (nog afgezien van de geluidsoverlast door het gezoem). - Een cadeau voor de leden: een boek over biodiversiteit in de tuin
Alle leden ontvangen een boek met tips over het bevorderen van natuur in de tuin. Daarover zijn leuke boeken op de markt die wij voor een speciale prijs (oplage 750) kunnen aankopen. Een mooi initiatief om bottom-up de urbane biodiversiteit te verbeteren.
Kritiek: veel mensen hebben daar al boeken over en dat zal zeker voor veel van onze leden gelden. Bij de doelgroep van niet-leden is veel meer resultaat te boeken. Het is vervelend als je zo’n boek krijgt en je hebt helemaal geen tuin. Het is eigenlijk een soort ongevraagd drukwerk en zonde van al dat papier en de bijbehorende milieubelasting. - Vergroening schoolplein(en)
Het is belangrijk om kinderen al vroeg in contact te brengen met de natuur. Ouders en kinderen kunnen (moeten) bij de aanleg en het onderhoud direct betrokken worden. Het vergroot de betrokkenheid, kennis en sociale cohesie. Diverse subsidiemogelijkheden.
Kritiek: je moet dit dan eigenlijk bij alle scholen doen. Het is relatief duur terwijl je hier op een steenworp afstand al de natuur in kunt. Waar moeten we dan voetballen of skaten? Pfas in de grond is mogelijk een probleem. Na enige tijd gaat niemand dit meer onderhouden. - Compostzeven in samenwerking met Valkenheide
We kunnen het composteren stimuleren door tegen een geringe vergoeding speciale compostzeven beschikbaar te stellen voor de inwoners. De zeven zouden gemaakt kunnen worden door leerlingen hout- en metaalbewerking van Valkenheide. Ecologisch en educatief van belang dus. Hoge PR-waarde tegen een beperkte initiële investering.
Kritiek: wat een saai onderwerp. De meeste mensen hebben helemaal geen zin in het gedoe met composthopen. Het gaat averechts werken. - Schapendriften weer in gebruik nemen
Van oudsher werden schapen langs de schapendriften naar de heidevelden gebracht. We kunnen dit stukje cultuurhistorie weer tot leven wekken door de oude paden te herstellen en met echte schapen de vergrassing van de heide tegen te gaan. Hoge cultuurhistorische waarde en educatieve mogelijkheden.
Kritiek: Terug naar de romantiek van het land van Bartje? Lastig vanwege de aanwezigheid van de wolf. Exploitatie: de dagelijkse zorg voor de schapen en de begeleiding gaan erg veel tijd en moeite kosten. Kortom waar beginnen we aan? - Versterking inheemse plantensoorten in tuinen (biodiversiteit)
We zouden het aandeel inheemse plantensoorten in tuinen gemakkelijk kunnen vergroten door bewoners een ruime subsidie te bieden bij de aanschaf. Bijvoorbeeld: iedereen mag zonder kosten voor €30 planten halen. Daarover zijn goede afspraken te maken met lokale ecologische kwekers, die niet alleen kwantumkorting kunnen geven, maar ook een steuntje in de rug krijgen. Gemakkelijk uit te breiden naar insectenhotels, nestkastjes, egelhuisjes e.d.
Kritiek: niet iedereen heeft een tuin. Zo’n subsidie komt ook terecht bij mensen die het gemakkelijk zelf kunnen betalen. Subsidieverschaffing, administratie en bijbehorende controles zijn in logistieke zin nogal bewerkelijk. - Meer optrekken met partners
Een pleidooi voor meer samenwerking met partners zoals het Utrechts Landschap, Amerongs Historisch Museum e.d., bijvoorbeeld gezamenlijke activiteiten, of een gezamenlijke activiteitenkalender.
Kritiek: dit lijkt als zodanig geen investeringsvoorstel. - Herstel vogeluitkijkpunt Amerongen Burgwal
Dit uitkijkpunt is jammer genoeg al lange tijd gesloten. We zouden er met een investering wellicht voor kunnen zorgen dat het platform weer toegankelijk wordt.
Kritiek: het uitkijkplatform is al eerder gesloten geweest en hersteld. De eigenaar, het Utrechts Landschap heeft vanwege zijn omvang toegang tot de grote fondsen (postcodeloterij e.d.) en zal de klus ongetwijfeld op eigen houtje klaren. - Vogelkijkhut in de westelijke bovenpolder
Middenin dit soortenrijke gebied kunnen we samen met Staatsbosbeheer een verdekte vogelobservatiepost neerzetten, zo mogelijk ook voorzien van een telescoop.
Kritiek: het risico bestaat dat zo’n kijkhut veel meer mensen gaat trekken, wat voor verstoring gaat zorgen, te meer daar de hut wegens het ontbreken van een hoog punt niet zoals bij de Burgwal aan de rand moet worden geplaatst, maar ergens middenin. - Structureel kruidenrijk grasland
In het buitengebied met al die egale groene vlaktes staat de biodiversiteit onder druk. Laten we kruidenrijk grasland stimuleren en laten we ons ook inzetten voor structureel kruidenrijk bermbeheer.
Kritiek: landeigenaren kunnen al gebruik maken van ruime provinciale subsidieregelingen voor kruidenrijk grasland. Het bermbeheer is in handen van gemeente en provincie. Daar is het geagendeerd, maar in de uitvoering is het lastig. Een investering van ons verandert daaraan niets. - Steun aan lokale initiatieven
Heel wat lokale verenigingen hebben het financieel moeilijk. Die zouden wij een steuntje in de rug kunnen geven door een fonds in te stellen waarop zij onder voorwaarden een beroep kunnen doen. Uiteraard voor zover in overeenstemming met de doelstellingen van Dorp en Natuur.
Kritiek: Dorp en Natuur heeft niet de capaciteit om zulke “subsidies” te beheren. Zodra je dit doet, krijg je gedoe en onmin over afwijzingen, financiële controles en wanprestatie. Dat heeft bepaald geen positief effect op de sociale verbondenheid binnen de dorpen.
Amfibieëntunnel onder de weg Elst-Amerongen
Misschien is het mogelijk kikkers en padden beter naar de bestaande tunnel leiden zodat ze ongestoord kunnen oversteken naar hun voortplantingsgebied (en terug).
Kritiek: de actieradius van padden is beperkt (ca. 50 m), dus daarom zouden meerdere tunnels nodig zijn. We zouden het zicht op de populatie kwijtraken. De weg is van de Provincie, dus aanpassingen aan de weg (extra tunnels of goten) zal niet van de grond komen. Bovendien gaan ze er niet graag doorheen. - Zonnepanelen met thuisbatterij bij de Heemtuinschuur
De stroomaansluiting van de schuur heeft een beperkte capaciteit en valt regelmatig uit door overbelasting. Laten we investeren in een paar zonnepanelen met een thuisbatterij. Dan kunnen we meteen ook een afwasmachine en een professioneler koffiezetapparaat plaatsen. En een elektrische convectorkachel aanschaffen, waardoor we eindelijk kunnen stoppen met die vervuilende houtstook, die moeilijk valt te rijmen met onze ecologische doelstellingen. - Kritiek: ze zijn nogal ontsierend die zonnepanelen, zeker op of rond de schuur. Die paar kopjes afwassen is eigenlijk nooit een probleem geweest. De houtkachel wordt alleen in de winter af en toe gebruikt. De eventuele milieuwinst is dus beperkt.
- Uitagenda Amerongen
De informatievoorziening binnen het dorp heeft een nieuwe impuls nodig. De Klepperman is verdwenen en de website Amerongen Inspireert draait op een laag pitje. Uitagenda Amerongen wil die lacune opvullen: een maandelijks overzicht van cultuur- en natuuractiviteiten in de dorpen, gedrukt én digitaal, gedragen door alle lokale organisaties en initiatieven. Een startsubsidie van Dorp en Natuur kan dit initiatief van de grond trekken, waarna het al snel op eigen benen zal kunnen staan.
Kritiek: dit is meer iets voor het dorpsnetwerk Amerongen. Er zijn al zoveel kanalen, Is een nieuw kanaal echt nodig? Waarom moet Dorp en Natuur zich druk maken over muziek en theater? En wat heeft Leersum hieraan? Kijk ook eens naar Samen op de Heuvelrug. - Amerongse Streekmarkt
Met een maandelijkse streekmarkt in de Napoleonschuur willen we inwoners en lokale producenten met hun producten bij elkaar brengen. Een vaste dag in de maand zorgt niet alleen voor verbinding, maar biedt ook gelegenheid voor (jeugd-)educatie, aankondigingen (uitagenda), e.d.
Kritiek: dit heeft iets elitairs, omdat lokale (vaak biologische) producten voor veel mensen te prijzig zijn. Kunnen de ondernemers dit niet zelf opzetten? Als het vooral om verbinding gaat, zijn er veel betere opties denkbaar. - Schuilplek op de Hof
De Hof is een van de mooiste plekjes in Amerongen. Toeristen en kerkgangers maken regelmatig gebruik van de bankjes en de watertap. Maar als het regent kunnen zijn nergens schuilen. Het voorstel is om hier een speciaal ontworpen afdak te plaatsen, bijvoorbeeld van hardhout. Zo’n investering voor een ontmoetingsplek is goed besteed.
Kritiek: iedere toevoeging tast het beschermd dorpsgezicht aan. Voor je het weet wordt het een rotzooi door vernieling of graffiti. En kun je echt nergens schuilen? Binnen een minuut ben je bij Buitenlust waar je kunt schuilen. Het lijkt alsof hier een oplossing op zoek is naar een probleem.